Nieuwsbrief gemist?
december 7, 2025
Het belang van flavonoïden
De naam flavonoïden, bevat deels het woord ‘flavour’, de Engelse naam voor smaak. Deze actieve ingrediënten uit planten en kruiden werden ook ooit als eerste gebruikt voor smaak- of kleurstof. Lange tijd werd deze categorie planteningrediënten vitamine P genoemd. Dit omdat flavonoïden werkzaam zijn op de permeabiliteit van haarvaatjes. Ze bevorderen de fysiologische werking van vitamine C en worden gevonden in bladeren, bloemen en vruchten van planten en kruiden. Voorbeelden zijn; bittere oranje ofwel Citrus aurantium, citroen, wijnruit, tomaat, vlier, vogellijm en brem (kruid en bloemen).
Hoofdeffecten van flavonoïden
- verhoogde vezelintegriteit
- anti-viraal / anti-microbieel
- reduceren klontering van bloedplaatjes
- Vasodilatatie (bloedvatverwijdend)
- Anti-allergeen
- lever protectief
ad 1)
Hoofdeffect is beschermen van capillairen (haarvaatjes) om lekken te voorkomen. Zoals spontaan bloeden of spontaan blauwe plekken krijgen. Voor deze doorlaatbaarheidsfactor is langdurig gebruik gemaakt van kruiden in de Chinese geneeswijze. Het yin tonicum Eclipta/ Han Lian Cao bezit namelijk flavonoïden die spontane bloedingen in de uitscheidingswegen tegengaat (stoelgang, urine, excessieve menses).
ad 2)
Met Quercetine zijn onderzoeken op dieren verricht door virussen te injecteren. Quercetine blijkt virussen te inactiveren zoals herpes simplex, polio, griep virussen, rabies (hondsdolheid). Catechine (inhoudsstof in groene thee en cacao) werkt zelfs nog sterker tegen herpes virus. De vraag is hoeveel je ervan moet gebruiken. Cacao is hier vermoedelijk bedoeld in zijn pure vorm en niet als chocolade (met melk en suiker). Quercetine zit vooral in de bladeren en schil van plantaardige voeding; kappertjes, rode uien, appels, bessensoorten (kers, blauwe bes, framboos..), broccoli, donkergroene bladgroenten en thee. Verder in kruiden; lavas, koriander, dille en kervel.
De Chinese kruidenformule Lonicera & Forsythia / Yin Qiao Jie Du San kan ingezet worden bij een grote range van virusinfecties. Het is werelds bekendst gebruikte formule voor virussen (o.a. herpes simplex), verkoudheid en griep.
Flavonoïden verhinderen groei van schimmels. Planten worden zelf beschermd door deze actieve ingrediënten om rotting te voorkomen. Flavonoïden zitten meestal in de buitenste laag van de vruchten / zaden. Bijvoorbeeld citrus schil.
Gecondenseerde flavonoïden vormen tannine (looizuur), adstringerende componenten die gebruikt kunnen worden om bloeden te stoppen en te desinfecteren. Belangrijk bij gastro-intestinale infecties zoals spruw.
ad 3)
Bloedplaatjes aggregatie; flavonoïden werken preventief hier. Belangrijk bij hart- vaatproblemen. In de allopathie wordt soms dagelijks aspirine voorgeschreven om dik bloed te reduceren. Dit kan spontane bloedingen doen ontstaan (bijv. cerebraal). In Taiwan zijn studies verricht met flavonoïden van Millettia reticulata / Ji Xue Teng en vergeleken met aspirine. Deze hadden bijna hetzelfde effect als aspirine, maar flavonoïden helpen spontaan bloeden te voorkomen.
Andere flavonoïden houdende planten die klontering tegengaan zijn; Ixeris chinensis (Asteracea), Vitex rotundifolia /Ye Pu Tao, Scutellaria baicalensis / Huang Qin. Rutine is een veel voorkomende bioflavonoïde o.a. te vinden in asperges, citrusvruchten, appels (schil), zwarte thee, kappertjes en heeft gelijksoortige eigenschappen. Rutine wordt in de Westerse plantengeneeskunde ingezet bij spataders.
ad 4)
Vasodilatatie (bloedvatverwijden door ontspanning van glad spierweefsel).
Pueraria / Ge Gen / Ku Zu wortel van een klimplant. Vaak gebruikt in de Japanse keuken. Verlicht bij migraine en angina aanvallen.
Ginkgo blad/ Yin Xing Ye is een vaatverwijder zonder bijwerkingen wat allopatische middelen wel hebben. Het zgn. “gestolen effect”; bloedvaten verwijden op een bepaalde plaats waardoor bloedcirculatie op die plaats verbetert, maar werkt uitputtend op andere delen in het lichaam.
Ilex blad en wortel / Mao Tong Qing werkt op hypertensie en hoofdpijn. Deze valt in de categorie ‘bloed circulerende kruiden’ en werken goed op cardiovasculaire aandoeningen en keel inflammatie.
Scutellaria / Huang Qin, verlaagt via vasodilatatie de bloeddruk
ad 5) anti-allergie effect
-onrijpe bittere sinaasappel / Zhi shi en onrijpe, groene mandarijnenschil /Qing Pi hebben werking op IgG en IgA.
-Scutellaria baicalensis / Huang Qin: flavonoïde baicalin verhoogt cAMP en prostaglandine E1.
skullcapflavone II en bacalin verhinderen vrijkomen van mediatoren in mest cellen.
-Capillaris /Yin Chen Hao wordt gebruikt voor huiduitslag, vaak in combinatie met Scutellaria
-Ginkgo vrucht / Bai Guo ingezet bij astma. Ginkgolide B uit bladeren werken op astma en allergische inflammatie
-Pueraria /Ge Gen bij huiduitslag, sinus congestie, andere allergische reacties. Vaak wordt Pueraria gebruikt icm Sophora subprostrata / Guan Dou Gen of Shan Dou Gen voor huiduitslag of bronchiale astma.
ad 6) Lever protectief
Capillaris is de belangrijkste plant voor hepatitis vanwege de anti-hepatotoxische activiteit.
Scutellaria en Sophora worden ook vaak ingezet om hepatitis te behandelen.
Waarom flavonoïden zo goed zijn voor de bloedvaten. Atherosclerose ontstaat in eerste instantie omdat er kleine cracks en ontstekinkjes zijn aan de binnenwand van de vaten. Door roken, veelvuldig alcohol gebruik, voeding waarbij de verhoudingen scheef liggen (te veel suikers, ongezonde vetten, teveel granen in verhouding tot groenten/fruit). Hierdoor wordt automatisch door het lichaam een beschermende laag aangemaakt (cholesterol). Je kunt dus deze ontstekinkjes vermijden door meer flavonoïdenrijk eten / kruiden te consumeren.
Op moment van schrijven van dit artikel zie ik de Hamamelis (Toverhazelaar) in onze tuin in bloei staan. Prachtige gele sterretjes als bloem met een fijn aroma. In de natuurdrogist waar ik vroeger werkte werden er producten verkocht op basis van deze plant om bij aambeien en spataders te helpen. Bij onderzoek blijkt de Hamamelis ook veel flavonoïden te bezitten. Verder zijn er meerdere eetbare bloemen die dit gezonde stofje in zich dragen. Denk aan driekleurig viooltje (huid), Oost-Indische kers (vit. C, weerstandverhogend, bij infecties van blaas en luchtwegen), Borage bloemen (luchtwegen) (komkommerkruid), Hibiscus (maag/darmen) en nog veel meer.
Het komt er dus in het kort op neer, dat we heel afwisselend moeten eten. Kleur geven aan de maaltijden en dus ook meer smaken. Wat te denken van de kleine citrusvrucht Kumquat. Als ik mensen adviseer juist citrusschil te gebruiken om slijm op te lossen, krijg ik te horen ‘ja maar ik mag toch geen citrussen?’. Citrussappen veroorzaken namelijk vaak damp in het lichaam en verzwakken zo de spijsvertering. Kumquat bestaat hoofdzakelijk uit schil en heeft weinig vruchtvlees. Dus goed voor de flavonoïden inname en slijm op te lossen in de spijsvertering. Vroeger dacht ik dat citroenschil in cake werd gebruikt voor de smaak, maar vermoedelijk was dat toch niet om die reden.
Flavonoïdenrijke kruidenformules zijn;
Lonicera & Forsythia
Tang Kuei & Anemarrhena
Flavonex (Subuthi Dharmananda)
Bronnen:
*)Gebruik van Farmaceutische en volkse geneeskruiden, vierde uitgave/ I. Vandenbussche, apotheker en Dr. P. Braeckman, apotheker
Chinese Herbal Therapies for Immune disorders / Subuthi Dharmananda
Chinese Medical Herbology and Pharmacology / Chen and Chen
Planetary Herbology / Michael Tierra
